فهرست مطالب
برای شبیهسازی احتراق موتور دیزل با پاشش مستقیم در GT-Power، باید در فیلد Combustion Object سیلندر یک Reference Object از نوع EngCylCombDIWiebe معرفی کنید. این مدل نرخ سوختن را با سه تابع Wiebe شامل premix، main و tail محاسبه میکند. در این راهنمای سافتکمک، ساختار مدل، تمام پارامترهای Main، Options و Advanced، حالت def، ضرایب اصلاحی و روش تنظیم و کالیبراسیون آن را مرحلهبهمرحله بررسی میکنیم. برای آشنایی کلیتر با نرمافزار GT-SUITE و مزایای آن نیز میتوانید مقالهی معرفی را مطالعه کنید.
ابتدا EngCylCombDIWiebe را بهعنوان Combustion Object سیلندر انتخاب کنید. سپس Ignition Delay، سهمهای Premixed و Tail، مدت سه مرحله و در صورت نیاز Exponentها و ضرایب Options را تنظیم کنید؛ سهم Main از مقدار باقیمانده به دست میآید. در پایان، اتصال مستقیم پاشش را بررسی و مدل را با فشار سیلندر یا دادهی نرخ سوختن کالیبره کنید.
- سوخت را با اتصال InjProfileConn مستقیم به سیلندر بپاشید.
- Ignition Delay، Fractionها، Durationها و (در صورت نیاز) Exponentها را وارد کنید.
- پارامترهای Options و Advanced را متناسب با هدف شبیهسازی تنظیم و مدل را با فشار اندازهگیریشده کالیبره کنید.
احتراق دیزل و Combustion Object
در GT-Power، سیلندر (EngCylinder) از طریق فیلد Combustion Object به یک Reference Object از خانوادهی EngCylComb* متصل میشود و آن Object مدل احتراق و نرخ سوختن را تعیین میکند. برای موتور بنزینی معمولاً از مدلهایی مانند SI Wiebe استفاده میشود؛ اما در موتور دیزل با پاشش مستقیم، مدل DI Wiebe امکان نمایش سه مرحلهی احتراق را فراهم میکند. اگر در حال یادگیری محیط نرمافزار هستید، نقشهی راه یادگیری GT-SUITE مسیر مباحث را مشخص میکند.
- شرط استفاده: EngCylCombDIWiebe فقط وقتی کاربرد دارد که سوخت با اتصال
InjProfileConnمستقیم در سیلندر پاشیده شود. - سه جملهی Wiebe: نرخ سوختن مجموع سه بخش premix، main و tail است.
- محدودیت سوخت: اگر در هر لحظه مقدار تجمعی احتراق از کسر سوخت تزریقشده بیشتر شود، نرخ سوختن به سوخت موجود محدود میشود.
- فایل کمکی: WiebeComb.xls در پوشهی نصب GT-SUITE برای تعیین ثابتهای Wiebe است.
کدام مدل برای موتور دیزل؟
سه مسیر اصلی وجود دارد. فلوچارت زیر انتخاب را ساده میکند.
| مدل | ورودی لازم | مناسب برای |
|---|---|---|
| EngCylCombDIWiebe | Ignition Delay، Fractionها، Durationها، Exponentها | شروع کار، مدلهای سطح سیستم و کالیبراسیون با دادهی فشار |
| EngCylCombProfile | پروفایل نرخ سوختن | وقتی دادهی فشار سیلندر یا نرخ سوختن دارید |
| EngCylCombDIJet / DIPulse | جزئیات پاشش و انژکتور | پیشبینی احتراق با تغییر پاشش |
مدل سهجملهای Wiebe را با نمودار بفهمیم
احتراق دیزل مرحلههایی دارد که با یک تابع ساده توصیف نمیشوند. این مدل نرخ سوختن را مجموع سه تابع Wiebe میگیرد:
- Premix: سوختن سریع سوختی که در تأخیر احتراق با هوا مخلوط شده است؛ قلهی کوتاه و تیز ابتدایی.
- Main (diffusion): سوختن اصلی که با پاشش و اختلاط پیش میرود؛ بیشترین سهم سوخت.
- Tail: سوختن دیرهنگام سوخت باقیمانده بعد از احتراق اصلی؛ دنبالهی کشیده و کمارتفاع.
سهم بخش اصلی جداگانه وارد نمیشود: Main = ۱ − Premixed Fraction − Tail Fraction. این هم جدول پارامترهای پوشهی Main:
پوشهی Main (۹ پارامتر)
| پارامتر | توضیح کامل | پیشفرض / گزینهها |
|---|---|---|
| Ignition Delay | تأخیر بر حسب درجهی لنگ بین شروع پاشش (تعریفشده در InjProfileConn) و شروع احتراق؛ عدد یا نام یک Dependency Reference Object. | def ممکن است (حالت نیمهپیشبینیکننده) |
| Premixed Fraction | کسر سوختی که پیش از شروع احتراق مخلوط میشود و در بخش premix تابع Wiebe میسوزد؛ عدد یا نام یک Dependency Reference Object. | def ممکن است |
| Tail Fraction | کسر سوختی که بعد از احتراق دیفیوژنی اصلی میسوزد؛ عدد یا نام یک Dependency Reference Object. سهم main باقیمانده است. | def ممکن است |
| Premixed Duration | مدت بخش premix بر حسب درجهی لنگ، بدون ۱۰٪ ابتدا و ۱۰٪ انتهای سطح زیر منحنی premix؛ عدد یا نام یک Dependency Reference Object. | def ممکن است |
| Main Duration | مدت بخش اصلی (diffusion) بر حسب درجهی لنگ، بدون ۱۰٪ ابتدا و ۱۰٪ انتهای سطح زیر منحنی main؛ عدد یا نام یک Dependency Reference Object. | def ممکن است |
| Tail Duration | مدت بخش دنباله بر حسب درجهی لنگ، بدون ۱۰٪ ابتدا و ۱۰٪ انتهای سطح زیر منحنی tail؛ عدد یا نام یک Dependency Reference Object. | def ممکن است |
| Premixed Exponent | توان Wiebe برای سوختن premix؛ مقدار بزرگتر منحنی را به راست متمایل میکند؛ عدد یا نام یک Dependency Reference Object. | def = ۰٫۷ |
| Main Exponent | توان Wiebe برای سوختن اصلی؛ مقدار بزرگتر منحنی را به راست متمایل میکند؛ عدد یا نام یک Dependency Reference Object. | def = ۰٫۹ |
| Tail Exponent | توان Wiebe برای سوختن دنباله؛ مقدار بزرگتر منحنی را به راست متمایل میکند؛ عدد یا نام یک Dependency Reference Object. | def = ۱٫۵ |
نمودار را اینطور بخوانید: محور افقی زاویهی لنگ و محور عمودی نرخ سوختن (درصد سوخت در هر درجه) است. SOI لحظهی شروع پاشش و SOC شروع احتراق است و فاصلهشان همان Ignition Delay. منحنی خطچین (main) بیشتر نرخ سوختن را میسازد. منحنی premix کوتاه است ولی با مدت ۲ درجه تیز است و منحنی tail بسیار کمارتفاع ولی طولانی. خط پررنگ مجموع سه بخش است و همان چیزی که سیلندر میبیند.
اثر Ignition Delay و Premixed Fraction
هر پارامتر را جداگانه عوض کنید تا ببینید دقیقاً چه چیزی تغییر میکند.
نتیجه: Ignition Delay فاز احتراق را تعیین میکند. با بیشتر شدن آن، کل منحنی دیرتر شروع میشود و شکلش تغییری نمیکند. برای کالیبراسیون، اول تأخیر را با شروع افزایش فشار اندازهگیریشده تنظیم کنید.
نتیجه: Premixed Fraction شکل ابتدای احتراق را تعیین میکند. با سهم premix بیشتر، قلهی تیزتر و بلندتری در شروع احتراق میبینید. معمولاً این یعنی افزایش فشار سریعتر و صدای احتراق بیشتر؛ پس این پارامتر را با دقت و با دادهی تست تنظیم کنید.
Exponent چه میکند؟ طبق راهنما، توان بزرگتر منحنی همان بخش را به راست متمایل میکند. در بیشتر کارها همان مقدارهای پیشفرض (۰٫۷ و ۰٫۹ و ۱٫۵) را نگه میدارند و اول Delay و Fractionها و Durationها را کالیبره میکنند.
تنظیم مدل با مثال پنجرهی نرمافزار
مقادیر زیر یک مجموعه مقدار نمونه برای EngCylCombDIWiebe هستند و صرفاً نقطهی شروع آموزشی محسوب میشوند؛ آنها را بدون بررسی شرایط موتور، مشخصات انژکتور و دادههای آزمایشگاهی به موتور دیگری منتقل نکنید. برای آشنایی با ساختار مدل موتور و اجزای آن، راهنمای طراحی و مدلسازی موتور در GT-Power را نیز ببینید.
| پارامتر | مقدار نمونه | یعنی |
|---|---|---|
| Ignition Delay | ۳ | احتراق ۳ درجهی لنگ بعد از شروع پاشش آغاز میشود |
| Premixed Fraction | ۰٫۰۲ | ۲٪ سوخت در بخش premix میسوزد |
| Tail Fraction | ۰٫۰۵ | ۵٪ سوخت در بخش دنباله میسوزد (سهم main = ۰٫۹۳) |
| Premixed Duration | ۲ | مدت premix ۲ درجه |
| Main Duration | ۳۵ | مدت احتراق اصلی ۳۵ درجه |
| Tail Duration | ۴۰ | مدت دنباله ۴۰ درجه |
| Premixed / Main / Tail Exponent | def | مقدارهای پیشفرض ۰٫۷ و ۰٫۹ و ۱٫۵ |
- ساخت Object
در Template Library گزینهی EngCylCombDIWiebe را انتخاب کنید و نامی مثلcombبدهید. - پر کردن پوشهی Main
مقادیر جدول بالا را وارد کنید. چون Ignition Delay و همهی Fractionها و Durationها عدد هستند، مدل کاملاً تحمیلکننده است و پروفایل پاشش روی نرخ سوختن اثر نمیگذارد. - تنظیم Options
Number of Temperature Zones را روی two-temp بگذارید. - اتصال به سیلندر
نام Object را در فیلد Combustion Object سیلندر (EngCylinder) بنویسید و مطمئن شوید سوخت با InjProfileConn پاشیده میشود. - کالیبراسیون
فشار سیلندر و نرخ سوختن را با دادهی تست مقایسه کنید. ترتیب پیشنهادی: Ignition Delay، سپس Fractionها، سپس Durationها.
حالت def و همهی پارامترهای Options و Advanced
حالت نیمهپیشبینیکننده (def)
اگر Ignition Delay یا هر یک از Fractionها و Durationها را روی def قرار دهید، مدل برای تعیین آن پارامترها از اطلاعات و شرایط کاری مدل، از جمله پروفایل پاشش، نسبت هوا به سوخت، فشار و دما استفاده میکند و در نتیجه رفتار آن نیمهپیشبینیکننده میشود. در این حالت، صحت هندسهی انژکتور و اطلاعات پروفایل پاشش اهمیت بیشتری پیدا میکند. در مقابل، def برای Exponentها فقط مقدار پیشفرض همان توان را انتخاب میکند و بهتنهایی مدل را پیشبینیکننده نمیکند. اگر تمام پارامترهای اصلی بهصورت عددی وارد شده باشند، پروفایل پاشش شکل نرخ سوختن را تعیین نمیکند؛ بااینحال محدودیت مقدار سوخت قابلدسترس همچنان اعمال میشود.
در مجموع، این Object در سه گروه اصلی ۱۹ پارامتر قابل تنظیم دارد: ۹ پارامتر در Main، شش پارامتر در Options و چهار پارامتر در Advanced. پارامترهای Main شکل و زمانبندی سه تابع Wiebe را میسازند؛ Options تنظیمات ناحیههای دمایی و ضرایب اصلاحی را کنترل میکند؛ Advanced نیز نحوهی محاسبهی آلایندگی، مرجع زمانی پروفایل و ادامه یا پایان احتراق را مشخص میکند.
پوشهی Options (۶ پارامتر)
| پارامتر | توضیح کامل | پیشفرض / گزینهها |
|---|---|---|
| Number of Temperature Zones | two-temp: دما و ترکیب گاز سوخته و نسوخته جدا حساب میشود. برای بیشتر شبیهسازیها توصیه میشود و برای نتیجهی معنادار NOx الزامی است.single-temp: مدل تکناحیهای. معمولاً فقط برای سازگاری با تحلیلهایی انتخاب میشود که یک ناحیهی دمایی فرض میکنند، مثل روشهای محاسبهی heat release از فشار اندازهگیریشده. | two-temp یا single-temp |
| Fraction of Fuel Burned | کسر سوخت سوختهشده در احتراق؛ عدد یا نام یک Dependency Reference Object. اگر کمتر از ۱ باشد، سوخت نسوخته بهتناسب از نرخ سوختن کم میشود: شکل نرخ سوختن همان میماند ولی مقیاسش کوچکتر میشود. | def = ۱ |
| Ignition Delay Multiplier | ضریبی که روی Ignition Delay اعمال میشود؛ عدد یا نام یک Dependency Reference Object. این ضریب همیشه اعمال میشود، حتی وقتی مقدار پایه ثابت، پارامتر، RLTDependence*، گذرا یا actuated باشد. | def = ۱٫۰ |
| Premix Duration Multiplier | ضریبی که روی Premix Duration اعمال میشود؛ عدد یا نام یک Dependency Reference Object. این ضریب همیشه اعمال میشود، حتی وقتی مقدار پایه ثابت، پارامتر، RLTDependence*، گذرا یا actuated باشد. | def = ۱٫۰ |
| Main Duration Multiplier | ضریبی که روی Main Duration اعمال میشود؛ عدد یا نام یک Dependency Reference Object. این ضریب همیشه اعمال میشود، حتی وقتی مقدار پایه ثابت، پارامتر، RLTDependence*، گذرا یا actuated باشد. | def = ۱٫۰ |
| Tail Duration Multiplier | ضریبی که روی Tail Duration اعمال میشود؛ عدد یا نام یک Dependency Reference Object. این ضریب همیشه اعمال میشود، حتی وقتی مقدار پایه ثابت، پارامتر، RLTDependence*، گذرا یا actuated باشد. | def = ۱٫۰ |
پوشهی Advanced (۴ پارامتر)
| پارامتر | توضیح کامل | پیشفرض / گزینهها |
|---|---|---|
| NOx Reference Object | نام Object محاسبهی NOx در حین احتراق: EngCylNOx، EngCylChemGas، EngCylChemGlobal یا UserCodeFReference. برای پیشبینی NOx حتماً Number of Temperature Zones را روی two-temp بگذارید. اگر ign بدهید، فقط غلظت NOx تعادلی محاسبه میشود. | ign یا نام Object |
| Reference RPM for Profile Specification | دور مرجع برای تحمیل احتراق بر مبنای زمان. وقتی Ignition Delay یا هر Fraction یا Duration برابر def است، باید ign باشد. با مقدار غیر از ign، آرایهی زاویهی پروفایل به آرایهی زمان تبدیل میشود و پروفایل بر مبنای زمان تحمیل میشود؛ یعنی میتوان پروفایل را از دور مرجع (اندازهگیریشده) به دور کاری تقریباً مقیاس کرد. برای دورهایی که داده ندارید فقط تقریب اولیه است. | ign یا دور مرجع |
| Main Combustion Termination | EVO: احتراق و محاسبات تعادلی در باز شدن سوپاپ اگزوز (یا ۱۸۰ درجه ATDC اگر سوپاپی وصل نباشد) پایان مییابد. با EngCylEmisMaps الزامی است.IVO: محاسبات میتوانند تا باز شدن سوپاپ ورودی ادامه یابند، ولی اگر پروفایل احتراق تمام شده و دما از دمای freeze پایینتر رفته باشد زودتر قطع میشوند. ناحیههای سوخته و نسوخته جدا میمانند و جریان ورودی و خروجی سیلندر بهتناسب بین آنها پخش میشود. با این گزینه RLTهای مربوط به آلایندهها از cranktrain حذف میشوند و apparent heat release و تراز انرژی فقط تا EVO محاسبه میشوند. | EVO یا IVO |
| Post Combustion Object | نام Reference Objectای که بعد از پایان احتراق اصلی، محتوای سیلندر را میسوزاند. پایان احتراق اصلی را Main Combustion Termination تعیین میکند. برای سوختن بسیار دیرهنگام یا حتی در recompression به کار میرود. | ign یا نام Object |
- تعریف Duration: مدت هر بخش بدون ۱۰٪ ابتدا و ۱۰٪ انتهای سطح زیر منحنی همان بخش است؛ پس عددی که از کل پهنای منحنی میخوانید، بزرگتر از Duration است.
- NOx: برای پیشبینی NOx حتماً two-temp.
- اتصال پاشش: بدون InjProfileConn مستقیم، این مدل مناسب نیست.
بعد از این، از کجا ادامه دهیم؟
برای تسلط بر مدلسازی موتور، بهتر است یادگیری را از مبانی GT-SUITE شروع کنید، سپس به محیط GT-Power و طراحی موتور برسید و در نهایت سراغ تمرینهای پروژهمحور و تحلیل عملکرد بروید. منابع زیر بر اساس همین مسیر مرتب شدهاند.
- نقشهی راه یادگیری GT-SUITE مسیر پایه
برای آشنایی منظم با بخشهای مختلف مجموعه نرمافزاری GT-SUITE و ترتیب پیشنهادی یادگیری. - نقشهی راه یادگیری GT-Power مسیر تخصصی
برای دنبالکردن مباحث GT-Power با ترتیب آموزشی و حرکت از مبانی به مدلسازی موتور. - طراحی و مدلسازی موتور در GT-Power ضروری
مدل احتراق فقط یک بخش از مدل موتور است؛ برای نتیجهی کامل به سیلندر، پاشش و مسیر هوا هم نیاز دارید. - دستهی تحلیل عملکرد موتور مطالب تکمیلی
برای مطالعهی آموزشها و منابع مرتبط با تحلیل و شبیهسازی عملکرد موتور. - دورهی آموزش نرمافزار GT-Power آموزش پروژهمحور
برای تمرین عملی و یادگیری روند کار با نرمافزار. - دورهی حرفهای GT-SUITE آموزش تکمیلی
برای گسترش مهارت در بخشهای تخصصی GT-SUITE. - نرمافزار GT-SUITE محصول نرمافزاری
برای مشاهدهی صفحهی محصول و اطلاعات مربوط به نرمافزار.
سؤالات متداول
تفاوت EngCylCombDIWiebe با SI Wiebe چیست؟
SI Wiebe برای احتراق جرقهای و با یک تابع Wiebe است. DI Wiebe برای موتور تراکمی با پاشش مستقیم است و از سه تابع Wiebe (premix، main و tail) استفاده میکند. DI Wiebe فقط وقتی کاربرد دارد که سوخت با اتصال InjProfileConn مستقیم به سیلندر پاشیده شود.
چرا احتراق دیزل با سه جملهی Wiebe مدل میشود؟
احتراق دیزل چند مرحله دارد: سوختن سریع سوخت مخلوطشده در تأخیر احتراق (premix)، سوختن اصلی کنترلشده با پاشش و اختلاط (main) و سوختن دیرهنگام باقیمانده (tail). هر مرحله شکل و مدت متفاوتی دارد و یک تابع Wiebe جداگانه برای آن تعریف میشود.
مقدار def در EngCylCombDIWiebe یعنی چه؟
اگر Ignition Delay یا هر یک از Fractionها و Durationها def باشد، مدل نیمهپیشبینیکننده میشود و آنها را از پروفایل پاشش، نسبت هوا به سوخت، فشار و دما حساب میکند. def برای Exponentها فقط مقدار پیشفرض ۰٫۷ و ۰٫۹ و ۱٫۵ را میگذارد.
Ignition Delay چه چیزی را نشان میدهد؟
فاصلهی زاویهی لنگ بین شروع پاشش که در InjProfileConn تعریف شده و شروع احتراق. با افزایش آن، کل منحنی نرخ سوختن دیرتر شروع میشود.
جمعبندی
برای موتور دیزل با پاشش مستقیم، EngCylCombDIWiebe نرخ سوختن را با سه تابع Wiebe (premix، main و tail) میسازد. انتخاب درست ۱۹ پارامتر Main، Options و Advanced، همراه با بررسی حالت def و کالیبراسیون با دادهی تست، برای رسیدن به نتیجهی قابل اتکا ضروری است. برای ادامهی مسیر، نقشههای راه GT-Power و GT-SUITE و آموزشهای تخصصی سافتکمک را دنبال کنید.
برای یادگیری پروژهمحور، دورهی آموزش GT-Power را بررسی کنید. اگر به آموزش جامعتر نیاز دارید، دورهی حرفهای GT-SUITE و برای مشاهدهی محصول، صفحهی نرمافزار GT-SUITE را ببینید. همچنین میتوانید برای آشنایی با قابلیتها و کاربردهای این مجموعه، مقالهی GT-SUITE چیست؟ را مطالعه کنید. اگر در کالیبراسیون مدل با مسئلهای روبهرو هستید، سؤال خود را برای ما بفرستید.
دورهی آموزش GT-Power سؤال دارممنابع
- راهنمای نرمافزار GT-SUITE، بخش EngCylCombDIWiebe (Direct-Injection Diesel Wiebe Combustion Model)
- آموزشها و تجربهی داخلی سافتکمک در مدلسازی موتور
- مجموعه مطالب تحلیل عملکرد موتور در سافتکمک






دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.