فهرست مطالب
مقدار پاشش سوخت انژکتور از تقسیم جرم هوای ورودی بر نسبت سوخت به هوا (AFR) و سپس تبدیل جرم سوخت به زمان باز بودن انژکتور بهدست میآید. در این راهنما همین مسیر را قدمبهقدم با یک مثال عددی مرور میکنیم و نشان میدهیم چطور میتوانید نتیجه را در GT-Power در نقاط کاری مختلف موتور بررسی کنید.
ابتدا جرم هوای هر سیلندر در یک سیکل را حساب میکنیم و بر AFR تقسیم میکنیم تا جرم سوخت بهدست آید. بعد جرم سوخت را بر دبی جرمی انژکتور تقسیم میکنیم تا زمان باز بودن انژکتور مشخص شود. در نهایت زمان تأخیر باز شدن انژکتور را به آن اضافه میکنیم.
- جرم هوای هر سیلندر در یک سیکل را از جریان هوای ورودی و دور موتور بهدست آورید.
- جرم سوخت را از رابطه «جرم هوا ÷ AFR» محاسبه کنید.
- جرم سوخت را بر دبی انژکتور تقسیم کنید و زمان تأخیر انژکتور را اضافه کنید.
انژکتور چه نقشی دارد؟
انژکتور قطعهای از سیستم سوخترسانی است که مقدار مشخصی سوخت را در زمان مناسب به موتور تزریق میکند. کنترل دقیق این مقدار برای رسیدن به احتراق مناسب اهمیت زیادی دارد.
مقدار سوخت موردنیاز به سه چیز وابسته است:
- میزان هوای ورودی: هرچه هوای بیشتری وارد سیلندر شود، سوخت بیشتری لازم است.
- نسبت سوخت به هوا: هدف طراحی (مثلاً مخلوط استوکیومتری یا غنیتر) مقدار سوخت را تعیین میکند.
- شرایط کاری موتور: دور و بار موتور هر دو روی هوای ورودی و نیاز سوختی اثر میگذارند.
محاسبه جرم سوخت موردنیاز هر سیکل
برای تعیین سوخت موردنیاز، ابتدا باید جرم هوای واردشده به سیلندر مشخص شود. سپس با توجه به AFR هدف، جرم سوخت از رابطه ساده زیر بهدست میآید:
mfuel = mair ÷ AFR
بنابراین هر تغییری در جرم هوای ورودی، مستقیماً مقدار سوخت موردنیاز را تغییر میدهد.
- جرم هوای هر سیکل را بهدست آورید
در موتور چهارزمانه، یک سیکل کامل دو دور میللنگ طول میکشد. زمان یک سیکل برابر است با ۱۲۰ ÷ دور موتور (rpm) بر حسب ثانیه. جرم هوای هر سیکل برابر است با جریان جرمی هوا × زمان سیکل. - آن را بین سیلندرها تقسیم کنید
جرم هوای هر سیکل را بر تعداد سیلندرها تقسیم کنید تا جرم هوای هر سیلندر بهدست آید. - بر AFR تقسیم کنید
جرم هوای هر سیلندر را بر AFR هدف تقسیم کنید. برای بنزین، AFR استوکیومتری حدود ۱۴٫۷ است.
تبدیل جرم سوخت به زمان پاشش
انژکتور در واحد زمان مقدار مشخصی سوخت عبور میدهد. پس برای رسیدن به جرم سوخت موردنظر، باید به دبی جرمی انژکتور و زمان باز بودن آن توجه کنیم:
mfuel ≈ ṁinj × topen
در عمل، انژکتور بلافاصله باز نمیشود و یک زمان تأخیر (dead time) دارد که به ولتاژ تغذیه و مشخصات انژکتور بستگی دارد. بنابراین زمان پاشش نهایی برابر است با زمان باز بودن مؤثر بهعلاوه این تأخیر.
مثال عددی برای یک موتور بنزینی چهارسیلندر چهارزمانه در دور ۳۰۰۰ rpm با جریان هوای ۲۰ گرم بر ثانیه و AFR برابر ۱۴٫۷:
| مرحله | محاسبه | نتیجه |
|---|---|---|
| زمان یک سیکل | 120 ÷ 3000 | ۰٫۰۴ ثانیه (۴۰ میلیثانیه) |
| جرم هوای هر سیکل (کل موتور) | 20 × 0.04 | ۰٫۸ گرم |
| جرم هوای هر سیلندر | 0.8 ÷ 4 | ۰٫۲ گرم |
| جرم سوخت هر سیلندر | 0.2 ÷ 14.7 | حدود ۱۳٫۶ میلیگرم |
| زمان باز بودن مؤثر | با فرض دبی ۲٫۵ گرم بر ثانیه: 13.6 mg ÷ 2.5 g/s | حدود ۵٫۴ میلیثانیه |
| زمان پاشش نهایی | با فرض تأخیر ۰٫۸ میلیثانیه | حدود ۶٫۲ میلیثانیه |
| دیوتی انژکتور | 6.2 ÷ 40 | حدود ۱۶ درصد |
ظرفیت انژکتور و انتخاب آن
ظرفیت جریان سوخت، یکی از مهمترین پارامترها هنگام انتخاب انژکتور است. این ظرفیت باید با نیاز واقعی موتور هماهنگ باشد:
- ظرفیت کم: در بار و دور بالا، انژکتور نمیتواند سوخت موردنیاز را تأمین کند.
- ظرفیت زیاد: کنترل مقدارهای بسیار کم سوخت (مثلاً در دور آرام) دشوارتر میشود.
- حاشیه اطمینان: در طراحی معمولاً حداکثر دیوتی انژکتور را حدود ۸۰ درصد در نظر میگیرند.
عوامل مؤثر بر مقدار پاشش
مقدار سوخت تزریقی فقط به یک پارامتر وابسته نیست. این عوامل روی آن اثر میگذارند:
- جریان هوای ورودی: پایه اصلی محاسبه سوخت است.
- دور و بار موتور: هوای ورودی و زمان در دسترس سیکل را تغییر میدهند.
- نسبت سوخت به هوا: هدف طراحی یا کالیبراسیون را مشخص میکند.
- فشار سوخت: روی دبی واقعی انژکتور اثر میگذارد.
- ظرفیت و زمان تأخیر انژکتور: زمان پاشش نهایی را تعیین میکنند.
بررسی مقدار پاشش در نقاط کاری مختلف
نیاز سوختی موتور در همه شرایط یکسان نیست. در دور و بار پایین، هوای ورودی کمتر است و سوخت کمتری لازم میشود؛ در بار و توان بالا، نیاز به هوا و سوخت هر دو افزایش مییابد. به همین دلیل بهتر است محاسبه را در چند نقطه کاری تکرار کنید تا تصویر دقیقتری از عملکرد سیستم سوخترسانی بگیرید.
برای این کار میتوانید از شبیهسازی استفاده کنید. این سه مسیر برای شروع مناسباند:
اگر میخواهید روی یک مدل کامل کار کنید، مدل موتور پراید در GT-SUITE نمونه خوبی برای تمرین است. برای دوره جامعتر هم میتوانید به دوره حرفهای GT-SUITE نگاه کنید.
بعد از این، از کجا ادامه دهیم؟
- مسیر یادگیری GT-Power ضروری
اگر میخواهید مقدار پاشش را در مدل موتور بررسی کنید، این مسیر ترتیب یادگیری را مشخص میکند. - مسیر یادگیری GT-SUITE تکمیلی
برای آشنایی با ابزارهای مجموعه و کارهای فراتر از GT-Power. - مسیر یادگیری Amesim تکمیلی
اگر مدلسازی سیستمی سوخترسانی برایتان اهمیت دارد.
سؤالات متداول
مقدار پاشش سوخت انژکتور را چگونه حساب میکنند؟
ابتدا جرم هوای ورودی به هر سیلندر در یک سیکل را بهدست میآورید و آن را بر نسبت سوخت به هوا (AFR) تقسیم میکنید تا جرم سوخت مشخص شود. سپس جرم سوخت را بر دبی جرمی انژکتور تقسیم میکنید تا زمان باز بودن انژکتور بهدست آید و در نهایت زمان تأخیر باز شدن انژکتور را به آن اضافه میکنید.
با تغییر فشار سوخت، دبی انژکتور چه تغییری میکند؟
دبی انژکتور تقریباً با ریشه دوم اختلاف فشار دو سوی آن تغییر میکند. اگر دبی اسمی انژکتور در فشار مرجع مشخص باشد، با تغییر فشار سوخت باید دبی را دوباره تصحیح کنید، وگرنه زمان پاشش محاسبهشده با مقدار واقعی سوخت فاصله پیدا میکند.
دیوتی انژکتور چیست و چه حدی مناسب است؟
دیوتی انژکتور نسبت زمان باز بودن انژکتور به زمان یک سیکل کاری است. در طراحی معمولاً حداکثر دیوتی را حدود ۸۰ درصد در نظر میگیرند تا انژکتور در بار و دور بالا حاشیه اطمینان داشته باشد.
آیا میتوان مقدار پاشش را در GT-Power بررسی کرد؟
بله. در GT-Power میتوانید انژکتور و نسبت سوخت به هوا را تعریف کنید، مقدار پاشش را در چند نقطه کاری بررسی کنید و نتیجه را با GT-POST تحلیل کنید. دقت نتیجه به دادههای انژکتور و مدل موتور بستگی دارد.
جمعبندی
مقدار پاشش سوخت انژکتور بر پایه چهار چیز محاسبه میشود: جرم هوای ورودی، نسبت سوخت به هوا، دبی انژکتور و زمان پاشش. مهمترین نکته این است که محاسبه را برای چند نقطه کاری و با دبی تصحیحشده در فشار واقعی انجام دهید. قدم بعدی میتواند ساخت یک مدل موتور در GT-Power و مقایسه نتیجه با محاسبه دستی باشد.
با دوره GT-Power، انژکتور و نسبت سوخت به هوا را در شبیهسازی تعریف و نتایج را تحلیل کنید.
مشاهده دوره GT-Power سؤال دارممنابع
- J. B. Heywood, Internal Combustion Engine Fundamentals (مرجع مفاهیم هوا، سوخت و AFR در موتورهای احتراق داخلی)
- Gamma Technologies (GT-SUITE) (بررسیشده در ۲۴ آبان ۱۴۰۵)
- ویدئوی آموزشی «محاسبه مقدار پاشش سوخت انژکتورها» و تجربه آموزشی تیم سافتکمک در شبیهسازی موتور







دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.